Brabant breidt de crisisaanpak voor netcongestie uit om woningbouw mogelijk te maken. In de vier Brabantse Energieregio’s starten vijf pilots voor netbewuste woningbouw. Voor de Energieregio West-Brabant gaat het om een pilot in ’t Zoet in Breda. Daar onderzoeken de betrokken partijen welke mogelijkheden er zijn om woningbouw en voorzieningen te realiseren op een locatie met beperkte netcapaciteit. Daarnaast worden vijf extra netdelen toegevoegd aan de crisisaanpak.
Met de uitbreiding gaat de aandacht naast netveiligheid ook naar gebieden waar netcongestie maatschappelijke ontwikkelingen belemmert. Het gaat naast woningbouw bijvoorbeeld om organisaties met een veiligheidsfunctie, zoals ziekenhuizen, drinkwaterbedrijven, brandweerkazernes en andere vitale voorzieningen.
Pilots voor netbewuste nieuwbouw in alle Brabantse Energieregio’s
Een tekort aan beschikbare netcapaciteit belemmert woningbouw op steeds meer locaties in Brabant. Daarom starten de betrokken partijen vanuit de crisisaanpak pilots voor netbewuste nieuwbouw. Daarin onderzoeken zij welke mogelijkheden er zijn om woningen te realiseren op locaties waar de netcapaciteit beperkt is. Hierbij wordt aangesloten op het Actieplan van de Taskforce Versnellen Woningbouw van de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, zodat landelijk beleid in de praktijk kan worden gebracht.
Ook in gebieden met netcongestie is er buiten piekmomenten vaak nog ruimte op het elektriciteitsnet. Er wordt onderzocht of en hoe die ruimte beter kan worden benut door netbewust te bouwen. Daarbij kijken provincie, gemeenten, projectontwikkelaars, netbeheerders en andere partners onder meer naar buurtbatterijen, slimme energiesturing, collectieve energiesystemen, lokale energieopwekking en het slim laden van elektrische voertuigen. De onderzoeken moeten inzicht geven in welke maatregelen kansrijk zijn en onder welke voorwaarden woningbouw binnen de bestaande netcapaciteit mogelijk is.
’t Zoet bij uitstek geschikt voor onderzoek naar oplossingen
’t Zoet is een grootschalige gebiedsontwikkeling in Breda, waar de komende jaren plannen zijn voor 4.000 tot 6.000 woningen, werkfuncties en voorzieningen. De eerste ontwikkelingen op ’t Zoet moeten vanaf eind 2028/begin 2029 van start gaan. De beperkte beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet vormt daarbij een belangrijke randvoorwaarde voor de realisatie en planning van het gebied.
De pilot richt zich op de vraag hoe de beschikbare netcapaciteit slimmer en gebiedsgericht kan worden benut, zodat woningbouw en voorzieningen tijdig kunnen worden gerealiseerd. Gemeente, provincie, netbeheerder en ontwikkelende partijen onderzoeken gezamenlijk welke aanpassingen in de energievoorziening, bouwplannen en fasering daarvoor nodig zijn. De ervaringen op ’t Zoet moeten ook bruikbaar zijn voor andere grootschalige gebiedsontwikkelingen waar netcongestie de woningbouw onder druk zet.
’t Zoet is een gezamenlijke publieke sleutelopgave, waarbij gemeente Breda, provincie Noord-Brabant en Rijk betrokken zijn. De grote woningbouwopgave en de samenhang met mobiliteit, energie en publieke investeringen maken ’t Zoet bij uitstek geschikt om te onderzoeken welke oplossingen voor netbewust bouwen in de praktijk kansrijk zijn.
Joek van Pul, wethouder energietransitie Breda, namens de Energieregio West-Brabant: "Netcongestie is een steeds nijpender probleem voor inwoners, bedrijven en noodzakelijke ontwikkelingen. Dit vergt een gecoördineerde aanpak om te kijken wat wel mogelijk is en op welke manier. Rijk, provincie en regio’s zetten nu samen met de netbeheerder een stap naar voren. We zoeken hier echt de samenwerking! Alleen samen komen we tot oplossingen die daadwerkelijk het verschil kunnen gaan maken, al is netcongestie niet van vandaag op morgen opgelost."
Lessen voor heel Nederland
De Brabantse pilots zijn bewust geselecteerd op hun leerwaarde. Samen bieden zij een breed beeld van de uitdagingen die netcongestie oplevert voor gebiedsontwikkeling en woningbouw.
De ervaringen uit de vijf pilots moeten duidelijk maken welke maatregelen kansrijk zijn om binnen de beschikbare netcapaciteit te bouwen. Die inzichten kunnen vervolgens worden gebruikt bij vergelijkbare projecten in heel Nederland.
Vijf nieuwe netdelen toegevoegd aan crisisaanpak
De Brabantse crisisaanpak richt zich al op negen kritieke HS netdelen waar maatregelen nodig zijn om de betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet te waarborgen. Daar komen nu vijf congestienetdelen bij waar een tekort aan netcapaciteit de grootste maatschappelijke impact heeft.
In deze vijf congestienetdelen staat de betrouwbaarheid van het net niet onder druk. Wel lopen woningbouw en andere maatschappelijke ontwikkelingen steeds vaker vast doordat onvoldoende netcapaciteit beschikbaar is. Daarom worden ook deze netdelen onderdeel van de crisisaanpak.
Netveiligheid deze winter blijft prioriteit
De uitbreiding van de crisisaanpak komt bovenop de maatregelen die al worden genomen om de betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet te waarborgen. Met het oog op de komende winter neemt Enexis verschillende maatregelen om overbelasting te voorkomen, waaronder congestiemanagement bij zakelijke grootverbruikers, de inzet van storingsreserves en technische maatregelen voor een veilig en betrouwbaar net.
Met deze maatregelen en voortdurende monitoring hebben de betrokken partijen er vertrouwen in dat de netveiligheid ook komende winter geborgd blijft. Tegelijkertijd blijven structurele maatregelen nodig om netcongestie op langere termijn terug te dringen.