25e Multatuli-lezing over Het menselijke bewaren in onmenselijke situaties

Foto: Publiek domein

Op donderdag 17 november vindt de Multatuli-lezing plaats in de Grote Kerk van Breda. Tijdens deze vijfentwintigste editie gaan Gert Oostindie, Mart de Kruif en Chris De Stoop in op het thema ‘Botsende culturen – het menselijke bewaren in onmenselijke situaties’.

Onder leiding van Frénk van der Linden zal het publiek kunnen deelnemen aan het afsluitende gesprek. Het programma duurt van 19.30 uur tot ongeveer 22.30 uur. De Multatuli-lezing bijwonen is gratis, maar aanmelden is verplicht.

Literair hoogtepunt

Toen Eduard Douwes Dekker in 1838 in Nederlands-Indië (het latere Indonesië) arriveerde, zag hij hoe het Nederlandse koloniale bewind grondig tekortschoot. Zijn aanklacht tegen onrecht publiceerde hij tussen 1862 en 1877 onder het pseudoniem Multatuli. Deze aanklacht werd een hoogtepunt van de Nederlandse literatuur: Max Havelaar. Vandaag de dag is de Nederlandse samenleving nog altijd een druk en complex kruispunt van vele verschillende wensen, dromen, ideeën en idealen. Meer dan ooit lijkt het van groot belang om met elkaar van gedachten te wisselen over de fundamenten van een rechtvaardige samenleving.

Sprekers

In februari van dit jaar verscheen Over de grens. Nederlands extreem geweld in de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog, 1945-1949, de langverwachte uitkomst van een groot onderzoek naar Nederlands laatste koloniale oorlog. Gert Oostindie, emeritus hoogleraar koloniale en postkoloniale geschiedenis en tot voor kort directeur van het KITLV, een van de drie betrokken onderzoeksinstituten, bespreekt het belang van het onderzoek, de conclusies en de reacties, en brengt deze in verband met Multatuli’s denken en met bredere vragen over kolonialisme, racisme en nationale identiteit. In februari begon de Russische invasie van Oekraïne. De invasie veroorzaakte Europa’s grootste vluchtelingencrisis sinds de Tweede Wereldoorlog en tevens wereldwijde voedseltekorten. Elke oorlog is lelijk, maar toch zegt de krijgsmacht dat ze er alles aan doet om het menselijke te bewaren in situaties als onmenselijk ervaren worden. Hoe duidt oud-commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif dat? Chris De Stoop is auteur van fictie en non-fictie. Zijn werk werd in vele landen vertaald en bekroond met literaire en journalistieke prijzen. Zijn werk heeft veel te maken met menselijkheid en ontmenselijking, zijn boeken spreken voor de mensen aan wie onrecht ten deel valt. Toen hij vorig jaar de Oeuvreprijs voor onderzoeksjournalistiek kreeg, zei de jury dat De Stoop met zijn oeuvre “het publiek geschokt, wetten veranderd, parlementaire agenda’s bepaald en een vorst tot tranen toe bewogen. En belangrijker: ze hebben de mensen die vermalen worden door de powers that be hun eigen verhaal, hun eigen waardigheid en hun eigen rechten teruggegeven.”

Multatuli voor jongeren

Rond iedere lezing worden ook activiteiten georganiseerd om jongeren met het werk en gedachtegoed van Multatuli in contact te brengen. Met deze activiteiten, in het middelbaar onderwijs en hoger onderwijs, wordt getracht te leren van verhalen over hoe onrecht omgebogen kan worden, hoe vrede veroverd moet worden en hoe fundamentele mensenrechten en wederzijdse waardigheid tegelijk vanzelfsprekend en broos kunnen zijn.

Leerlingen van het Newman College volgden in dat licht het talenontwikkelingsproject Buiten Zinnen, waarin burgerschap werd gecombineerd met creative writing en leesbevordering. Tijdens de lezing presenteren drie leerlingen wat voor hun de kracht van woorden betekent. Tijdens de lezing wordt ook bekend gemaakt wie de Multatuli Studentenprijs wint: een prijs van 500 euro voor de bachelor-scriptie waarin de thematiek van Multatuli het best wordt behandeld.

Aanmelden

De Multatuli-lezing bijwonen is gratis, maar aanmelden is verplicht. Dat kan via de website www.multatuli-lezing.nl.

Reacties

Cookieinstellingen